Sahte marka ve elçi tekliflerini gönderen alan adı, bağımsız doğrulama, sözleşme, ödeme ve dosya güvenliği kontrolleriyle ayırt edin.
Sahte marka iş birliği teklifini anlamanın en güvenli yolu, mesajdaki bağlantı veya iletişim bilgisini kullanmadan markayı bağımsız kanaldan doğrulamaktır. Gönderen adı yerine tam e-posta alan adını kontrol edin; acele baskısı, ön ödeme, hediye kartı/kripto talebi, şifre veya doğrulama kodu isteme, bilinmeyen dosya indirtme ve sözleşmesiz yüksek kazanç vaadini kırmızı bayrak sayın. Doğrulama bitmeden linke tıklamayın, ek açmayın ve veri paylaşmayın.
Dolandırıcılar yalnız küçük veya yeni markaları taklit etmez. Tanıdığınız bir şirketin logosunu, çalışan fotoğrafını, kampanya dilini ve benzer görünen bir alan adını kullanabilirler. Ele geçirilmiş gerçek bir sosyal medya hesabından mesaj gelmesi de mümkündür. Bu nedenle mavi tik, düzgün tasarım veya mesajda sizin adınızın yazması tek başına teklifin gerçek olduğunu kanıtlamaz.
ABD Federal Ticaret Komisyonu, içerik üreticilerini hedefleyen sahte “brand ambassador manager” tekliflerinde tanınmış marka adı, ücretsiz ürün ve yüksek ödeme vaadiyle kişisel veya banka bilgisi istendiğini özellikle bildiriyor. Tavsiyesi nettir: teklifi araştırın ve markayla, mesajı gönderen kişinin verdiği değil bağımsız olarak gerçek olduğunu bildiğiniz iletişim kanalından temas kurun.
En yaygın kırmızı bayraklar
| İşaret | Neden riskli? | Güvenli karşılık |
|---|---|---|
| Gönderen görünen adı marka, adresi ücretsiz/benzer yazımlı alan adı | Görünen ad kolayca taklit edilir | Tam adresi ve alan adını harf harf kontrol edin; markanın sitesinden doğrulayın |
| “Bugün cevap vermezsen teklif biter” baskısı | Araştırma yapmanızı engeller | Süre isteyin; bağımsız doğrulama tamamlanmadan ilerlemeyin |
| Ürün, kargo, sigorta, üyelik ya da aktivasyon için önce sizden para ister | Meşru işte creator'ın işi almak için ödeme yapması olağan değildir | Hiç ödeme yapmayın; markanın resmî kanalına sorun |
| Hediye kartı, kripto, para transferi veya gelen çekin bir kısmını geri gönderme talebi | Geri alınması zor ödeme ve sahte çek düzeneklerinde yaygındır | Görüşmeyi durdurun ve kanıtı saklayın |
| Şifre, yedek kod, iki faktörlü doğrulama kodu veya oturum açma ister | Hesap ele geçirme girişimidir | Hiçbir marka temsilcisiyle giriş sırrı paylaşmayın |
| Şifreli arşiv, çalıştırılabilir dosya, makro isteyen belge veya bilinmeyen uygulama | Zararlı yazılım veya oturum çalma riski taşır | Eki açmayın; brief'i güvenli web sayfası/PDF ve doğrulanmış kanaldan isteyin |
| Belirsiz kapsam ama olağanüstü kazanç vaadi | Teklif iş ayrıntısı yerine heyecanla ikna etmeye çalışır | Teslim, kullanım hakkı, süre, revizyon ve ödeme planını yazılı isteyin |
| Marka dışı sohbet uygulamasına hemen taşıma | Platform kayıt ve güvenlik kontrollerinden kaçabilir | İlk doğrulamayı kurumsal e-posta ve resmî kanal üzerinden tamamlayın |
Bir kırmızı bayrak teklifin kesin dolandırıcılık olduğunu tek başına ispatlamayabilir. Örneğin küçük bir işletme ücretsiz e-posta kullanıyor olabilir. Ancak birden fazla işaret varsa riski yükseltin ve doğrulanamayan teklifi reddedin. “Çok iyi fırsatı kaçırma” korkusu, hesap veya banka kaybından daha düşük önceliktedir.
1. Göndereni görünen addan değil tam adresten inceleyin
E-postada “GlobalBrand Partnerships” yazması gönderenin GlobalBrand olduğu anlamına gelmez. @ işaretinden sonraki tam alan adına bakın. Harf değişimi, fazladan tire, farklı uzantı ve markanın gerçek alan adını alt alan adı gibi gösteren uzun adreslere dikkat edin. Örneğin marka.example-security.com adresinin asıl alan adı example-security.com'dur; baştaki “marka” sahipliği kanıtlamaz.
Gmail, gönderen adıyla adresin uyuşmasını, bağlantının üzerine gelerek görünen adresle hedef URL'nin eşleşmesini ve şüpheli mesaj uyarılarını kontrol etmeyi önerir. Yine de “kurumsal alan adı” tek başına yeterli değildir; e-posta hesabı ele geçirilmiş olabilir. Markanın sitesini tarayıcıya kendiniz yazarak açın ve iletişim sayfasından doğrulayın.
2. Markayı mesajdan bağımsız kanaldan doğrulayın
Mesajdaki telefon numarasını, bağlantıyı veya sözde yöneticinin gönderdiği siteyi kullanmayın. Arama motorundan bulduğunuz sonuçta da sponsorlu ve taklit sayfa riski olabileceğinden, markanın bilinen resmî sitesi veya doğrulanmış profilinden iletişim bilgisine ulaşın. Kısa bir doğrulama mesajı yeterlidir:
“Merhaba, [ad/adres] üzerinden [kampanya adı] için bir teklif aldım. Bu kişi ve kampanyanın şirketinizle bağlantısını, mesajdaki bağlantılara tıklamadan doğrulamak istiyorum.”
Marka “biz göndermedik” derse yazışmayı sürdürmeyin. Yanıt gelmiyorsa teklif doğrulanmış sayılmaz. Ajans aracıysa markadan ajansın yetkisini veya ajansın kurumsal sitesinden çalışanı doğrulayın.
3. Gerçek teklifin iş ayrıntılarını isteyin
Meşru bir marka teklifi yalnız iltifat ve ücret sayısından oluşmaz. En azından şu başlıklar konuşulabilir olmalıdır:
- Kampanyanın amacı ve marka/ürün,
- Teslim edilecek içerik adedi ve formatı,
- Yayın kanalı ve takvimi,
- Revizyon sınırı ve onay süreci,
- Organik yeniden kullanım, ücretli reklam ve süre/ülke hakları,
- Kategori münhasırlığı,
- Ücret, fatura/ödeme belgesi, ödeme takvimi ve para birimi,
- Reklam açıklaması ve sorumlu iletişim kişisi,
- İptal, gecikme ve uyuşmazlık koşulları.
Bu ayrıntıların bulunması teklifi otomatik olarak gerçek yapmaz; fakat hiçbiri yokken kimlik ve banka bilgisi istenmesi ciddi risktir. Sözleşme incelemesi için marka iş birliği brief rehberimizi, ödeme akışı için influencer güvenli ödeme ve vergi rehberimizi kullanabilirsiniz.
4. Bağlantı ve dosya güvenliğini ayrı kontrol edin
Teklif gerçek görünse bile “brief”, “media kit viewer”, “video codec”, “brand assets” veya “contract” adlı dosya zararlı olabilir. Özellikle çalıştırılabilir dosyaları, bilinmeyen tarayıcı eklentilerini, makro açmanızı isteyen ofis belgelerini ve şifresi mesajda verilen arşivleri açmayın. Bir sözleşmeyi görmek için sosyal medya hesabınızla yeniden giriş yapmanız isteniyorsa sayfayı kapatın.
Güvenli alternatif isteyin: doğrulanmış kurumsal alan adında erişilebilen sayfa, standart PDF veya bilinen bir sözleşme sistemi. Bulut belgesinin paylaşım ekranı gerçek olsa bile içindeki dış bağlantı riskli olabilir. Şüpheli URL'yi ekip arkadaşınıza tıklaması için iletmek de çözüm değildir; ekran görüntüsü ve metin halinde güvenlik sorumlusuna bildirin.
5. Ödeme düzenini tersine çeviren teklifleri reddedin
İş birliğinde creator hizmet sunar ve sözleşmeye göre ödeme alır. “Kargo açılması”, “elçi üyeliği”, “indirimli ürün satın alma”, “vergi aktivasyonu” veya “sigorta” adıyla önce para göndermeniz isteniyorsa durun. Sahte çek düzeninde size fazla tutarlı çek gönderilip aradaki farkı üçüncü kişiye iletmeniz istenebilir; banka geçici olarak bakiyeyi gösterse bile çek daha sonra karşılıksız çıkabilir.
FTC, meşru bir potansiyel işverenin çek yatırıp paranın bir kısmını geri göndermenizi veya hediye kartı almanızı istemeyeceğini vurgular. Marka anlaşmasındaki gerçek vergi ve fatura sorumluluğu, kişisel cüzdana “aktivasyon” parası göndermekle yerine getirilmez.
6. Hesap erişimini asla iş birliği şartı yapmayın
Marka içgörü isteyebilir; bunun için şifrenize ihtiyacı yoktur. Tarih aralığı görünür Insights ekranı, platformun resmî marka ortaklığı aracı veya sınırlı yetkili erişim yöntemleri kullanılabilir. Şifre, SMS kodu, doğrulama uygulaması kodu, yedek kod, e-posta kurtarma bağlantısı veya cihaz onayı paylaşmayın.
Meta, Instagram'ın hesap sorunları hakkında uygulama içi DM göndermediğini ve son 14 gündeki resmî Instagram e-postalarının ayarlardan görülebileceğini belirtir. “Marka kampanyasına katılmak için hesabınızın telif sorununu çözün” mesajı alırsanız mesajdaki bağlantıya gitmek yerine platform ayarını kendiniz açın.
7. Teklifi basit risk puanıyla yönetin
Bu puan dolandırıcılığı hukuken ispatlamaz; ekibinizin tutarlı karar almasını sağlar.
| Kontrol | 0 puan | 1 puan | 3 puan |
|---|---|---|---|
| Gönderen | Resmî kanaldan doğrulandı | Ajans/alan adı henüz doğrulanmadı | Taklit alan adı veya kimlik çelişkisi |
| Baskı | Makul inceleme süresi | Gereksiz acele | Tehdit veya “hemen şimdi” şartı |
| Para | Size sözleşmeli ödeme | Belirsiz ödeme planı | Ön ödeme, hediye kartı, kripto veya geri transfer |
| Erişim | Şifre istemiyor | Aşırı veri talebi | Şifre, 2FA kodu veya giriş bağlantısı |
| Dosya | Doğrulanmış standart belge | Bilinmeyen bulut bağlantısı | Çalıştırılabilir/şifreli dosya ya da eklenti |
- 0–2: Yine de kapsam ve sözleşme kontrolünü tamamlayın.
- 3–5: İlerlemeyi durdurun; markayı bağımsız kanaldan doğrulayın.
- 6 ve üzeri veya tek bir kritik 3: Tıklamayın, ödeme/veri paylaşmayın; reddedin ve raporlayın.
Sabit eşik “kesin gerçek” garantisi vermez. Özellikle marka doğrulaması yapılmamışsa düşük puanı onay saymayın.
Güvenlik operasyonunu nasıl ölçersiniz?
| Aylık ölçüm | Hesaplama | Amaç |
|---|---|---|
| Bağımsız doğrulama oranı | Bağımsız kanaldan teyit edilen teklifler / ilerletilen teklifler | Acele kararları azaltmak |
| Şüpheli teklif durdurma oranı | Veri/ödeme öncesi durdurulan şüpheli teklifler / tüm şüpheli teklifler | Kontrolün zamanında çalışmasını görmek |
| Olay bildirim süresi | İlk şüphe ile platform/kurum bildirimi arası | Müdahale akışını iyileştirmek |
| İki faktörlü koruma kapsamı | 2FA açık kritik hesaplar / tüm kritik hesaplar | Hesap ele geçirme etkisini azaltmak |
| Kanıt tamlığı | Başlık, gönderen, URL, tarih ve ekran görüntüsü saklanan olaylar / tüm olaylar | Raporlama kalitesini artırmak |
Ay sonunda dolandırıcıların kullandığı alan adı, dosya tipi ve baskı cümlelerini anonim bir ekip listesine ekleyin. Kişisel verileri gereksiz yere çoğaltmayın ve zararlı bağlantıları tıklanabilir biçimde paylaşmayın.
Teklif geldiğinde 10 maddelik kontrol listesi
- Görünen adı değil, tam e-posta adresini ve alan adını kontrol ettim.
- Markanın resmî sitesine mesajdaki linki kullanmadan ulaştım.
- Kişi ve kampanyayı bağımsız kurumsal kanaldan teyit ettim.
- Teslim, kullanım hakkı, revizyon ve ödeme koşulları yazılı.
- Creator'dan ön ödeme, hediye kartı, kripto veya geri transfer istenmiyor.
- Şifre, 2FA kodu, yedek kod veya cihaz onayı paylaşılmıyor.
- Bilinmeyen ek, eklenti veya giriş sayfası açılmıyor.
- Sözleşmedeki tüzel kişi ve ödeme yapan taraf uyuşuyor.
- Reklam açıklaması ve yayın sorumluluğu brief'te yer alıyor.
- Yazışma, başlık bilgisi, sözleşme ve doğrulama kaydı saklanıyor.
Bir bağlantıya tıkladıysanız ne yapmalısınız?
Şifre girmediyseniz bile sayfayı kapatın, indirilen dosyayı çalıştırmayın ve hesabın güvenlik bölümünden açık oturumları kontrol edin. Şifre veya kod verdiyseniz güvenilir bir cihazdan parolayı değiştirin, diğer oturumları kapatın, iki faktörlü doğrulamayı yeniden kurun ve aynı parolayı kullandığınız diğer hesapları da güncelleyin. E-posta hesabını önce güvenceye almak önemlidir; birçok sosyal hesabın kurtarma anahtarı e-postadır.
Para veya banka bilgisi paylaştıysanız bankanızın resmî numarasıyla gecikmeden görüşün. Mesajları silmeden önce ekran görüntüsü, tam gönderen adresi, URL, tarih/saat ve ödeme bilgisini saklayın; platforma bildirin. Türkiye'de somut mağduriyette Emniyet'in Siber Suçlar sayfasındaki güncel başvuru yollarını ve yetkili makamları kullanın. Bu adımlar her olay için eksiksiz hukuk veya adli bilişim tavsiyesi değildir.
Yasal ve etik not
Şüpheli bir teklifi doğrulamadan kamuya açık biçimde kişi veya şirketi suçlamak masum bir çalışanı ya da ele geçirilmiş hesabın sahibini zarara uğratabilir. Önce kanıtı koruyun, markayı bağımsız kanaldan bilgilendirin ve platform/yetkili mercilere raporlayın. Kimlik belgesi, banka detayı ve sözleşmedeki kişisel verileri sosyal medyada yayımlamayın. Teklif gerçekse dahi marka ilişkisini şeffaf açıklayın; 1 Ağustos 2026 reklam etiketi rehberimiz güncel yayın kontrolünü anlatır.
Sıkça sorulan sorular
Kurumsal e-posta adresi teklifin gerçek olduğunu kanıtlar mı?
Hayır. Kurumsal görünümlü alan adı taklit edilebilir veya gerçek hesap ele geçirilmiş olabilir. Markayı, mesajın dışındaki resmî iletişim kanalından ayrıca doğrulayın.
Marka kargo ücretini önce benim ödememi istiyor; normal mi?
Bu ciddi bir kırmızı bayraktır. Özellikle kişisel hesaba, hediye karta veya kriptoya ödeme yapmayın. Markanın resmî kanalıyla teyit edilmeden hiçbir “aktivasyon” veya kargo ödemesi göndermeyin.
Media kit göndermek güvenli mi?
Kamuya açık iş e-postası ve toplulaştırılmış performans verisi paylaşılabilir; ev adresi, kimlik, şifre, 2FA kodu veya gereksiz banka bilgisi göndermeyin. İlk aşamada kişisel veriyi en aza indirin.