Ücret, hediye ürün ve davet içeren influencer iş birliklerinde reklam açıklamasını planlamak için marka ve üretici kontrol listesi.
Bir kahve markası bir üreticiye ürün gönderiyor; üretici de ürünü hikâyesinde gösteriyor. Ödeme yapılmadığı için paylaşımın ticari ilişkiyi açıklamasına gerek olmadığını düşünmek kolaydır. Oysa değerlendirme yalnızca nakit ödemeye bağlı değildir: sağlanan ürün, indirim, davet veya başka bir menfaat de önem taşır.
Ticaret Bakanlığı'nın 28 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre, 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren düzenleme kapsamında bu tür ticari paylaşımlarda reklam niteliği tüketicinin açıkça anlayabileceği şekilde belirtilmelidir. Bakanlık örnek olarak “reklam”, “iş birliği”, “sponsorlu içerik” ve “tanıtım” ifadelerini sayıyor. Somut içeriğin biçimi ve ilgili güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir. Ticaret Bakanlığı duyurusu.
Yayından önce ilişkiyi kaydedin
Marka ve üretici, brief içinde menfaatin ne olduğunu yazsın: ücret, ücretsiz ürün, indirim, etkinlik daveti veya satıştan komisyon gibi. Paylaşım istenip istenmediğini, hangi hesaplarda yayınlanacağını ve açıklamanın nerede görüleceğini de belirleyin. Sonradan düzenlenmiş bir sözlü anlaşmaya güvenmek yerine iki tarafın erişebildiği bir kayıt oluşturun.
Bir iş birliği etiketi yalnızca sözleşmeye yazıldığında izleyiciye görünmez. Kullanılacak ifadeyi içeriğin gerçek sunumunda, izleyicinin kolayca fark edebileceği biçimde planlayın; çok sayıda etiketin arasına saklamayın. Video, hikâye ve canlı yayının izlenme biçimleri farklı olduğundan taslağı yayınlanacağı formatta kontrol edin. Bakanlığın etkileyici kılavuzuna ilişkin açıklaması görünürlüğün önemini açıklar.
Platform bildirimini de kontrol edin
YouTube, ücretli ürün yerleştirme, sponsorluk ve benzeri ticari ilişkileri video ayrıntılarındaki ücretli tanıtım seçeneğiyle bildirmeyi ister. Platform bildirimi ile yerel hukuktaki açıklama yükümlülükleri ayrı ayrı değerlendirilir; birinin kullanılması diğerinin her durumda yerine getirildiği anlamına gelmez. YouTube ücretli tanıtım yardımı.
İki taraflı yayın kontrol listesi
- Menfaati ve ilişkinin niteliğini brief'e yazın.
- İçeriğin iddialarını ürünün gerçek özellikleri ve eldeki kanıtlarla karşılaştırın; deneyimlenmemiş bir sonucu yaşanmış gibi anlatmayın.
- Reklam açıklamasının her formatta kolay fark edildiğini önizlemede kontrol edin.
- İlgili platformun ticari içerik bildirimini ve ürün kategorisi kurallarını inceleyin.
- Onaylanan taslağı, açıklamayı ve yayın bağlantısını saklayın; yayın sonrası değişiklikleri iki tarafla paylaşın.
Sık soru: Hediye ürün her zaman bağımsız görüş müdür? Ürünün ücretsiz gönderilmesi görüşün içeriğini tek başına belirlemez; ancak ticari menfaat ve ilişkinin koşulları açıklama değerlendirmesinde önemlidir. İlişkiyi açıkça belgelemek ve güncel kuralları kontrol etmek güvenli başlangıçtır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; özellikle sağlık, finans veya çocuklara yönelik içerik gibi özel alanlarda kampanya öncesinde uzman incelemesi gerekebilir.